Gil Scott-Heron

Το τέλος της εφηβείας αποτελεί κομβικό σημείο για τους περισσότερους εξ ημών. Αφήνεις το σχολείο και τους παλιούς σου φίλους, γνωρίζεις καινούργιο κόσμο με διαφορετικά βιώματα, καθαρίζει η μάπα σου από τα σπυράκια, αποκτάς μεγαλύτερη αυτονομία από τους γονείς σου, βγαίνεις περισσότερο έξω, ανακαλύπτεις καινούργια στέκια, ακούς καινούργιες μουσικές που δεν υποψιαζόσουν καν ότι υπήρχαν. Για μένα η αρχή του τέλους της εφηβείας ήρθε το 1987, όταν ανακάλυψα τον Gil Scott-Heron.

Μέχρι τα 18 μου άκουγα σχεδόν αποκλειστικά ροκ και χέβι μέταλ. Οι γνώσεις μου περί μαύρης μουσικής περιορίζονταν σε τρεις (3) δίσκους που είχα, το "Live At The Apollo" του James Brown, το "Original Musiquarium Ι" του Stevie Wonder κι ένα Greatest Hits των Sly & The Family Stone (και όχι, νομίζω πως ούτε ο Jimi Hendrix, ούτε οι Zoetrope ή οι Hirax μπορούν να μετρήσουν ως "μαύρη μουσική"). Ο Scott-Heron όμως ήταν άλλο πράγμα. Δεν ήταν soul, δεν ήταν funk, δεν ήταν jazz. Ήταν ένας ποιητής του δρόμου που μελοποιούσε κι εξέφραζε την οργή μιας Αμερικανικής κοινωνίας που έβραζε. Βιετνάμ. Γουότεργκεητ. Μαύροι Πάνθηρες. Εξεγέρσεις στα γκέτο. Αν οι MC5 αποτελούσαν τη "λευκή" εκδοχή της εξωτερίκευσης της οργής των μη προνομιούχων, τότε ο Scott-Heron ήταν η απέναντι πλευρά, η απάντηση της Μαύρης Αμερικής.

Αποκτώντας στα 19 μου το album του "Pieces Of A Man", το πολιτισμικό σοκ ήταν τεράστιο. Και νομίζω πως ποτέ δεν το ξεπέρασα. Ο δίσκος αυτός μου άνοιξε τα μάτια, ή μάλλον τα αυτιά. Συνειδητοποίησα ότι η επανάσταση δεν χρειάζεται απαραιτήτως το distortion, το σαρκαστικό χιούμορ και το νιχιλιστικό attitude του punk, και ότι η μουσική μπορεί να είναι κάτι παραπάνω από εκτόνωση ή ψυχαγωγία. Σύντομα φρόντισα να αποκτήσω όλους τους δίσκους του και τους αγαπώ ακόμα, μέχρι και το περσινό του comeback "I'm New Here".

Το 1995 στη Νέα Υόρκη είχα την ευτυχία να τον δω live στο φυσικό του περιβάλλον, σε ένα μικρό, καπνισμένο υπόγειο club. Έπαιζε support στους Spearhead. Το επαναλαμβάνω αυτό: Έπαιζε support στους Spearhead. Ο Gil Scott-Heron. Για όσους διαβάζουν και δεν ξέρουν, είναι σα να λέμε ότι οι Black Sabbath έπαιζαν support στους Cathedral, ή ότι ο Bob Dylan άνοιξε τη συναυλία του Todd Snider. Φυσικά όμως γι' αυτό δεν φταίνε οι Spearhead, που στο κάτω-κάτω έδωσαν στο είδωλό τους την ευκαιρία να βγει από την αφάνεια και να κερδίσει κι ένα μεροκάματο. Φταίει ο ίδιος ο Scott-Heron που, πιστός στην παράδοση των μεγάλων jazzmen που αποτελούσαν τα δικά του είδωλα, πέταξε την καριέρα του στα σκουπίδια πίνοντας μόνος του περισσότερα drugs απ' όσα οι Rolling Stones και οι Aerosmith μαζί.

Το απόγευμα της 27ης Μαϊου 2011, επιστρέφοντας στη Νέα Υόρκη από Ευρωπαϊκή περιοδεία, ο Gil Scott-Heron αισθάνθηκε αδιαθεσία και εισήχθη στο νοσοκομείο St. Luke όπου απεβίωσε λίγες ώρες αργότερα. Ήταν 62 ετών. Νιώθω πως μαζί του πέθανε κι ένα κομμάτι της εφηβείας μου.

ΔΙΣΚΟΙ ΓΙΑ ΜΠΑΛΑΜΟΥΤΙ, ΜΕΡΟΣ 1ο

Πρώτη ανησυχητική παρατήρηση: Όταν σκέφτομαι δίσκους που αποτελούν το ιδανικό soundtrack για μια βραδιά με το αγαπημένο πρόσωπο μπροστά στο τζάκι, με κρασί, κεριά και λοιπά κλισέ, βγάζοντας τα μάτια μας πάνω στην παχιά φλοκάτη ή κάτι τέτοιο, το 80% των τίτλων που μου έρχονται στο μυαλό προέρχονται από τη δεκαετία του '90. Αυτό ίσως κάτι λέει για την ερωτική ζωή των παντρεμένων vs. το εργένικο παρελθόν τους.

Δεύτερη ανησυχητική παρατήρηση: Όταν σκέφτομαι δίσκους που αποτελούν το ιδανικό soundtrack για μια βραδιά κλπ. κλπ., δεν σκέφτομαι Sade, Simply Red ή Γιάννη Πάριο. Συνήθως μου έρχονται στο μυαλό καταραμένοι, ναρκομανείς ή, στην καλύτερη περίπτωση, απλά ελαφρώς διαταραγμένοι τύποι. Δεν θέλω να προσπαθήσω καν να μαντέψω αυτό τι λέει και για ποιο πράγμα.

Εν πάσει περιπτώσει, μια που η σύζυγος σήμερα εργάζεται και είμαι μόνος στο σπίτι με τον οκτάχρονο και δύο φίλους του, τους οποίους κάλεσε για να κάνουν το σπίτι πουτάνα (ακόμα βρίσκω κομματάκια πλεϊμομπίλ μέσα στο box set των The Who από την προηγούμενη φορά), και ενθυμούμενος άλλες εποχές όταν οι συνθήκες επέτρεπαν περισσότερες ευκαιρίες για βραδιές με το αγαπημένο πρόσωπο μπροστά στο τζάκι κλπ. κλπ., είπα να γράψω ένα κειμενάκι για μουσικές που θεωρώ ότι θα βελτιώσουν την ερωτική σας ζωή. Πάμε λοιπόν.


PJ Harvey – "To Bring You My Love"
Ο απόλυτα ερωτικός δίσκος, από την πιο σέξι άσχημη γυναίκα του κόσμου. Από τον ψίθυρο του "Working For The Man" στη full-on επιθετικότητα του "Long Snake Moan" και από εκεί στην τρυφερή μελαγχολία του "The Dancer", στο album αυτό η Harvey καλύπτει ολόκληρο το φάσμα των συναισθημάτων της σεξουαλικής πράξης από το "να σε κεράσω ένα ποτό" μέχρι το τσιγάρο μετά.

Jeff Buckley – "Grace"
Στο ώρες-ώρες παρανοϊκό μυαλό μου, το ζευγάρι πατέρα-γιου Tim Buckley/Jeff Buckley έχει συνομωσιακά πολλά κοινά με το έτερο αντίστοιχο ζευγάρι Bruce Lee/Brandon Lee, αυτό όμως δεν είναι της παρούσης. Εδώ μας αφορά το γεγονός ότι κανένα θηλυκό δεν θα μείνει ασυγκίνητο από το falsetto του Buckley, αν την ώρα του foreplay πετάξεις στο στερεοφωνικό το "Grace" που περιέχει τραγούδια όπως το ομώνυμο, το "Corpus Christi Carol" ή την ανατριχιαστικά καλή διασκευή του στο "Hallelujah", η οποία αφήνει μίλια πίσω της ακόμα και το πρωτότυπο του Leonard Cohen.

Sam Phillips – "Martinis & Bikins"
Γιατί δεν είναι superstar; Τι έχει να ζηλέψει από τη Sheryl Crow; Έχει και υπερπαραγωγό σύζυγο (T-Bone Burnett), έχει και influential φιλαράκια (Elvis Costello), αλλά κυρίως έχει μία σειρά από πανέμορφα albums με κορυφαίο το "Martinis & Bikinis" και τις έντονες επιρροές του από Beatles της μεσαίας περιόδου. Πέρα όμως από τα "χιτάκια" τύπου "I Need Love" ή "Baby I Can't Please You", βάλτε στο αγαπημένο πρόσωπο να ακούσει τα κρυμμένα διαμαντάκια του δίσκου όπως το "Circle Of Fire", το "Black Sky" ή το "Wheel Of The Broken Voice": Αν δεν τα εκτιμήσει πετάξτε τη μαλακισμένη έξω αμέσως, δεν αξίζει να χαραμίζετε τη ζωή σας μαζί της.



Chet Baker – "Sings"
Κλασική επιλογή: Τι καλύτερο για μια βραδιά μπροστά στο τζάκι κλπ. κλπ. από κοντραμπάσο, πιάνο, "σκούπες" στα ντραμς, και τη βελούδινη τζαζ φωνή ενός πρεζονιού που τερμάτισε τη ζωή του βουτώντας από το παράθυρο ενός ξενοδοχείου;



Holly Cole – "Temptation"
Κανονικά, σε μία λίστα με "δίσκους για μπαλαμούτι" θα έπρεπε να συμπεριλάβω κάποιο δίσκο του Tom Waits. Επειδή όμως έχει περάσει πάρα πολύς καιρός από την τελευταία φορά που μεθυσμένος ψάρεψα μια πόρνη με χρυσή καρδιά σε κάποιο μπαρ του Σαν Φρανσίσκο λίγο πριν ξημερώσει και ο μπάρμαν μας πετάξει στο δρόμο, για να καταλήξουμε σε ένα φτηνό ξενοδοχείο του οποίου η neon επιγραφή τρεμόπαιζε έξω από το παράθυρό μας μισοφωτίζοντας τη στραπατσαρισμένη Chevrolet της, προτιμώ να συμπεριλάβω τον καλύτερο (ίσως) και πιο ερωτικό (σίγουρα) δίσκο με διασκευές σε τραγούδια του Tom Waits που ηχογραφήθηκε ποτέ.

10 ΔΙΣΚΟΙ ΠΟΥ ΘΑ ΘΥΜΑΜΑΙ ΑΠΟ ΤΟ '10

Δεν ξέρω αν 5 Φεβρουαρίου είναι αργά για λίστες με τα καλύτερα της προηγούμενης χρονιάς. Δεν ξέρω αν το 2011 είναι αργά για να ξεκινήσω blog. Ξέρω όμως ότι τη χρονιά που μας πέρασε κυκλοφόρησε περισσότερη καλή μουσική από τις προηγούμενες και, ως συνήθως, νιώθω έντονη την ανάγκη να τη μοιραστώ με όσους περισσότερους μπορώ.

Δέκα albums από το 2010, ανεξαρτήτως μουσικού είδους, όχι απαραίτητα τα καλύτερα της χρονιάς, αλλά πιθανότατα αυτά που θα θυμάμαι εντονότερα και θα ακούω συχνότερα και τα επόμενα χρόνια, ήταν τα εξής:

10. LINKIN PARK – A Thousand Suns

Εδώ έφαγα ήττα. Χρόνια τώρα τους χλευάζω, τους βρίζω, τους απαξιώνω. Φλώρους τους ανεβάζω, boy band με tattoos τους κατεβάζω. Και αυτοί, κυκλοφορώντας το πιο χαμηλότονο album τους, με τις σκληρές κιθάρες να έχουν εξαφανιστεί πλέον τελείως, με αποστομώνουν. Θα γράψω 100 φορές στο μαυροπίνακα "δεν θα αμφισβητήσω ποτέ ξανά το κριτήριο του Rick Rubin".

9. THE HOLD STEADY – Heaven Is Whenever

Δεν είναι ο καλύτερος δίσκος τους. Και η απουσία του κιμπορντίστα Franz "Super Mario" Nicolai είναι αισθητή, αφού μαζί με το πιάνο του χάθηκε και το E-Street Band vibe, ο ένας από τους δύο λόγους που μ' έκαναν να τους αγαπήσω. Ο άλλος λόγος όμως, οι στίχοι του Craig Finn για απόκληρους, καταραμένους κι επαναστάτες, είναι εδώ, και είναι καλύτεροι από ποτέ.

8. AGAINST ME! – White Crosses

Υποτίθεται ότι είναι punk, αλλά αυτή η δισκάρα έχει έναν arena rock ήχο που υποψιάζομαι ότι χρωστάει στους Bon Jovi εξίσου με τους Dropkick Murphys. Με το "I Was A Teenage Anarchist" έγραψαν το τραγούδι της χρονιάς, και αφού μέσα στο 2010 προσέλαβαν ως session μουσικό για τα live τους τον προαναφερθέντα Franz Nicolai, έχουν κι εξαιρετικό γούστο.

7. ROBERT PLANT – Band Of Joy

Υπέροχος δίσκος. Άμα είναι να κυκλοφορεί τέτοιες συγκινητικές, τρυφερές, ώριμες μα συνάμα φρέσκιες δουλειές, καλά κάνει και αρνείται το reunion των Zeppelin και το τσίρκο της νοσταλγίας. Ένας Άγγλος δημιούργησε το καλύτερο Americana album της χρονιάς.

6. MY CHEMICAL ROMANCE – Danger Days: The True Lives Of The Fabulous Killjoys

Στους περισσότερους δεν άρεσε τόσο όσο το προηγούμενο. Ίσως γιατί το "Black Parade" είχε ένα ξεκάθαρο, αν και ακραίο, concept (καρκίνος), ενώ η sci-fi σαλάτα του "Danger Days" έκανε πολλούς να ξύνουν το κεφάλι τους με απορία. Από μουσική άποψη όμως οι glam/pop επιρροές τους ταιριάζουν γάντι, και το γεγονός ότι ενώ το προηγούμενο album ήταν η Queen στιγμή τους ενώ αυτό είναι η Sweet στιγμή τους προσωπικά δεν με χαλάει καθόλου.

5. ROTTING CHRIST – Aealo

Προσπαθώ να θυμηθώ άλλο συγκρότημα που να κυκλοφόρησε τον καλύτερο δίσκο του διανύοντας το 24ο έτος της καριέρας του, και είναι αδύνατον: Αυτό που πέτυχαν οι Rotting Christ με το "Aealo" είναι μοναδικό, όσο μοναδικός είναι και ο ήχος που παντρεύει το heavy metal με την Diamanda Galas και την παραδοσιακή μουσική της Ηπείρου.

4. TOM JONES – Praise And Blame

Εδώ κι αν έφαγα ήττα. Το ότι ο Jones έχει φωνάρα το ξέραμε, όμως ξέραμε επίσης ότι εδώ και 45 χρόνια τη χαραμίζει τραγουδώντας αηδίες και κάνοντας τον καραγκιόζη. Στο "Praise And Blame" όμως σοβαρεύεται, αποδέχεται ότι πάτησε τα 70, και το γυρίζει στα blues και τα gospels με μία ξερή παραγωγή που θυμίζει Black Keys ξεγυμνωνοντας την ενορχήστρωση και αναδεικνύοντας τη φωνάρα.

3. KANYE WEST – My Beautiful Dark Twisted Fantasy

Δικαίως βρίσκεται στην κορυφή, ή κοντά σε αυτήν, στις λίστες με τα καλύτερα της χρονιάς όλων των σοβαρών μουσικών εκδόσεων παγκοσμίως. Δεν είμαι ειδικός στο hip hop, ούτε στη ζωγραφική όμως είμαι ειδικός και αυτό δεν με γλυτώνει από το να με πιάνει δέος όταν βλέπω από κοντά έναν πίνακα του Picasso. Ε λοιπόν, τολμώ να πω ότι αυτό που νιώθω ακούγοντας αυτό το δίσκο μοιάζει με δέος.

2. VALIENT THORR – Stranger

Το ακριβώς αντίθετο του Kanye West: Το "Stranger" δεν το είδα σε καμία λίστα με τα καλύτερα της χρονιάς παγκοσμίως. Εκτός από τη δική μου. Εγώ έχω δίκιο, όλοι οι άλλοι έχουν άδικο. Γιατί αυτό είναι το πιο βρώμικο, το πιο εκκωφαντικό, το πιο fun rock 'n' roll album της χρονιάς. Και όλα αυτά χωρίς να είναι "παικτικά" απλοϊκό, αφού οι Valient Thorr δεν είναι Kiss: Περισσότερο είναι Mastodon με αίσθηση του χιούμορ.

1. JANELLE MONAE – The ArchAndroid

Και πάνω που πίστευα ότι είχα ακούσει όλα τα "καλά" της χρονιάς, λέω να ρίξω μια αυτιά και σε τούτο δω. Και ρίχνω μια αυτιά. Και μου πέφτει το σαγόνι στο πάτωμα. Αυτή η μαύρη πιτσιρίκα σκάει από το πουθενά με ένα δίσκο-αριστούργημα που ξεκινάει με βάση τη soul και το funk αλλά σε πολλά τραγούδια φεύγει αλλού, άλλοτε προς το ψυχεδελικό rock, άλλοτε προς τη neo-folk, άλλοτε προς όποια κατεύθυνση της καπνίσει, πάντοτε όμως εύστοχα. "Soul" σημαίνει ψυχή, και η Janelle διαθέτει μπόλικη.